1 · 同样有感受,差别在哪里?
sn36.6:1.1
“Assutavā, bhikkhave, puthujjano sukhampi vedanaṁ vedayati, dukkhampi vedanaṁ vedayati, adukkhamasukhampi vedanaṁ vedayati.
sn36.6:1.2
Sutavā, bhikkhave, ariyasāvako sukhampi vedanaṁ vedayati, dukkhampi vedanaṁ vedayati, adukkhamasukhampi vedanaṁ vedayati.
sn36.6:1.3
Tatra, bhikkhave, ko viseso ko adhippayāso kiṁ nānākaraṇaṁ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā”ti?
2 · 身体受苦,心又添上一层苦
sn36.6:1.5
assutavā, bhikkhave, puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati.
sn36.6:1.6
So dve vedanā vedayati—
他感受两种受:
sn36.6:1.7
kāyikañca, cetasikañca.
身的与心的。
3 · 接连射中两支箭的比喻
sn36.6:1.8
Seyyathāpi, bhikkhave, purisaṁ sallena vijjheyya.
比丘们,譬如有人用一支箭射中一个人,
sn36.6:1.9
Tamenaṁ dutiyena sallena anuvedhaṁ vijjheyya.
接着又用第二支箭射中他,
sn36.6:1.11
Evameva kho, bhikkhave, assutavā puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati.
sn36.6:1.12
So dve vedanā vedayati—
他感受两种受:
sn36.6:1.13
kāyikañca, cetasikañca.
身的与心的。
4 · 抗拒痛苦,又转向感官欲乐
sn36.6:1.15
Tamenaṁ dukkhāya vedanāya paṭighavantaṁ, yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo, so anuseti.
sn36.6:1.17
Taṁ kissa hetu?
为什么?
sn36.6:1.18
Na hi so, bhikkhave, pajānāti assutavā puthujjano aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṁ,
遭遇痛苦的感受时,他对它产生抗拒,潜伏着的敌意与抗拒倾向便在其中延续。
他又转而欣喜地追求感官欲乐。为什么?因为除了感官欲乐,他不知道还有什么出路可以使自己摆脱痛苦的感受。
当他欣喜地追求感官欲乐时,对愉快感受的贪恋倾向便潜伏其中。
5 · 看不清感受的实情
sn36.6:1.20
So tāsaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṁ nappajānāti.
他不如实了知那些受的生起、灭没、味、患与出离。
他没有如实看清:这些感受怎样生起、怎样消逝,带来什么满足,又带来什么危险和困扰,以及摆脱它们的出路在哪里。
由于没有看清这些,对于既不痛苦也不愉快的感受,那种看不清感受实情的潜在倾向便延续着。
6 · 在感受中受到束缚
sn36.6:1.25
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ‘assutavā puthujjano saññutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, saññutto dukkhasmā’ti vadāmi.
比丘们,这就称为无闻凡夫被生、老、死,被愁、悲、苦、忧、恼所束缚。我说,他被苦所束缚。
7 · 身体受苦,心不再添苦
sn36.6:2.1
Sutavā ca kho, bhikkhave, ariyasāvako dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati, na kilamati, na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
sn36.6:2.2
So ekaṁ vedanaṁ vedayati—
他感受一种受:
sn36.6:2.3
kāyikaṁ, na cetasikaṁ.
身的,而非心的。
8 · 只射中一支箭的比喻
sn36.6:3.1
Seyyathāpi, bhikkhave, purisaṁ sallena vijjheyya.
比丘们,譬如有人用一支箭射中一个人,
sn36.6:3.2
Tamenaṁ dutiyena sallena anuvedhaṁ na vijjheyya.
却没有接着用第二支箭射中他,
sn36.6:3.3
Evañhi so, bhikkhave, puriso ekasallena vedanaṁ vedayati.
比丘们,这个人就感受一支箭所引起的受。
sn36.6:3.4
Evameva kho, bhikkhave, sutavā ariyasāvako dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati, na kilamati, na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
sn36.6:3.5
So ekaṁ vedanaṁ vedayati—
他感受一种受:
sn36.6:3.6
kāyikaṁ, na cetasikaṁ.
身的,而非心的。
9 · 不抗拒,也知道别的出路
sn36.6:3.8
Tamenaṁ dukkhāya vedanāya appaṭighavantaṁ, yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo, so nānuseti.
sn36.6:3.10
Taṁ kissa hetu?
为什么?
sn36.6:3.11
Pajānāti hi so, bhikkhave, sutavā ariyasāvako aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṁ.
遭遇痛苦的感受时,他不抗拒它,潜伏着的敌意与抗拒倾向便不在其中延续。
他也不转向感官欲乐,欣喜地追求它。为什么?因为他知道,除了感官欲乐,还有摆脱痛苦感受的出路。
不再欣喜地追求感官欲乐,对愉快感受的贪恋倾向便不潜伏其中。
10 · 如实看清感受
sn36.6:3.13
So tāsaṁ vedanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavaṁ ca nissaraṇañca yathābhūtaṁ pajānāti.
他如实了知那些受的生起、灭没、味、患与出离。
他如实看清这些感受怎样生起、怎样消逝,带来什么满足、什么危险和困扰,以及摆脱它们的出路。
由于看清了这些,对于既不痛苦也不愉快的感受,那种看不清感受实情的潜在倾向便不再延续。
11 · 有感受,却不被感受束缚
sn36.6:3.18
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ‘sutavā ariyasāvako visaññutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, visaññutto dukkhasmā’ti vadāmi.
比丘们,这就称为多闻圣弟子不被生、老、死,不被愁、悲、苦、忧、恼所束缚。我说,他不被苦所束缚。
12 · 偈颂:心不再被可意与不可意牵动
sn36.6:4.1
Na vedanaṁ vedayati sapañño,
有慧者不感受受——
sn36.6:4.2
Sukhampi dukkhampi bahussutopi;
乐受或苦受;他亦是多闻者。
sn36.6:4.3
Ayañca dhīrassa puthujjanena,
这就是善巧的贤者
sn36.6:5.1
Saṅkhātadhammassa bahussutassa,
对于已审知法、多闻,
sn36.6:5.2
Vipassato lokamimaṁ parañca;
洞见此世与他世的人,
sn36.6:5.3
Iṭṭhassa dhammā na mathenti cittaṁ,
可意之法不搅动其心,
sn36.6:5.4
Aniṭṭhato no paṭighātameti.
遇不可意者也不生抗拒。
sn36.6:6.1
Tassānurodhā athavā virodhā,
他的随顺与违逆,
sn36.6:6.2
Vidhūpitā atthagatā na santi;
都已消散、灭没,不再存在;
sn36.6:6.3
Padañca ñatvā virajaṁ asokaṁ,
了知无尘、无愁的境地,
sn36.6:6.4
Sammā pajānāti bhavassa pāragū”ti.
他已到达有的彼岸,正了知。
有领悟和明辨、广受教导的人,
不再承受〔随执著而起的〕心中苦乐。
这是善于修习的贤者与尚未证入圣道者的重要区别。
他已深入审察法,看清此世与来世,
合意的事物不再搅动他的心,
不合意的事物也不再引起抗拒。
他的迎合与抗拒都已消散、止息,不再存在。
他亲知没有染尘、没有忧愁的境地,
跨越了继续存在的束缚,有了导向圆满解脱的清楚认识。