1 · 考察如来是否正等觉
mn47:1.1
Evaṁ me sutaṁ—
如是我闻:
mn47:1.2
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
一时,世尊住在舍卫城祇树给孤独园。
mn47:2.1
“vīmaṁsakena, bhikkhave, bhikkhunā parassa cetopariyāyaṁ ajānantena tathāgate samannesanā kātabbā ‘sammāsambuddho vā no vā’ iti viññāṇāyā”ti.
mn47:3.1
“Bhagavaṁmūlakā no, bhante, dhammā, bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā; sādhu vata, bhante, bhagavantaṁyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho; bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.
“尊者,我们的法以世尊为根本、以世尊为引导、以世尊为依归。尊者,请世尊亲自说明这番话的含义。比丘们听世尊说后,将会忆持。”
mn47:3.2
“Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
“那么,比丘们,你们要听,善加作意,我将说。”
2 · 从看见和听见的表现考察
mn47:4.1
“Vīmaṁsakena, bhikkhave, bhikkhunā parassa cetopariyāyaṁ ajānantena dvīsu dhammesu tathāgato samannesitabbo cakkhusotaviññeyyesu dhammesu:
mn47:4.2
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti?
‘那些眼、耳所能识知的染污法,在如来身上存在,还是不存在?’
mn47:4.4
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti.
‘那些眼、耳所能识知的染污法,在如来身上不存在。’
3 · 是否夹杂清净与染污
mn47:5.2
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati:
‘那些眼、耳所能识知的染污法,在如来身上不存在’,便进一步考察:
mn47:5.3
‘ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti?
‘那些眼、耳所能识知的混杂法,在如来身上存在,还是不存在?’
mn47:5.5
‘ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti.
‘那些眼、耳所能识知的混杂法,在如来身上不存在。’
4 · 是否确实清净
mn47:6.2
‘ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati:
‘那些眼、耳所能识知的混杂法,在如来身上不存在’,便进一步考察:
mn47:6.3
‘ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti?
‘那些眼、耳所能识知的清净法,在如来身上存在,还是不存在?’
mn47:6.5
‘ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti te tathāgatassā’ti.
‘那些眼、耳所能识知的清净法,在如来身上存在。’
5 · 是否长久如此
mn47:7.2
‘ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti te tathāgatassā’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati:
‘那些眼、耳所能识知的清净法,在如来身上存在’,便进一步考察:
mn47:7.3
‘dīgharattaṁ samāpanno ayamāyasmā imaṁ kusalaṁ dhammaṁ, udāhu ittarasamāpanno’ti?
‘这位尊者达到这种善法已有长久,还是只是短时达到?’
mn47:7.5
‘dīgharattaṁ samāpanno ayamāyasmā imaṁ kusalaṁ dhammaṁ, nāyamāyasmā ittarasamāpanno’ti.
‘这位尊者达到这种善法已有长久,并非只是短时达到。’
6 · 成名之后是否出现过失
mn47:8.2
‘dīgharattaṁ samāpanno ayamāyasmā imaṁ kusalaṁ dhammaṁ, nāyamāyasmā ittarasamāpanno’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati:
‘这位尊者达到这种善法已有长久,并非只是短时达到’,便进一步考察:
mn47:8.3
‘ñattajjhāpanno ayamāyasmā bhikkhu yasappatto, saṁvijjantassa idhekacce ādīnavā’ti?
‘这位尊者比丘已为人所知、获得名望,他是否出现了某些过患?’
mn47:8.4
Na tāva, bhikkhave, bhikkhuno idhekacce ādīnavā saṁvijjanti yāva na ñattajjhāpanno hoti yasappatto.
比丘们,比丘尚未为人所知、尚未获得名望时,某些过患还未出现。
mn47:8.5
Yato ca kho, bhikkhave, bhikkhu ñattajjhāpanno hoti yasappatto, athassa idhekacce ādīnavā saṁvijjanti.
但比丘为人所知、获得名望后,某些过患便会出现。
mn47:8.7
‘ñattajjhāpanno ayamāyasmā bhikkhu yasappatto, nāssa idhekacce ādīnavā saṁvijjantī’ti.
‘这位尊者比丘已为人所知、获得名望,却没有出现那些过患。’
7 · 节制是否出于畏惧
mn47:9.2
‘ñattajjhāpanno ayamāyasmā bhikkhu yasappatto, nāssa idhekacce ādīnavā saṁvijjantī’ti, tato naṁ uttariṁ samannesati:
‘这位尊者比丘已为人所知、获得名望,却没有出现那些过患’,便进一步考察:
mn47:9.4
vītarāgattā kāme na sevati khayā rāgassā’ti?
他不亲近诸欲,是因为离贪、贪已尽吗?’
mn47:9.7
vītarāgattā kāme na sevati khayā rāgassā’ti.
他不亲近诸欲,是因为离贪、贪已尽。’
8 · 说明判断的依据
mn47:10.1
Tañce, bhikkhave, bhikkhuṁ pare evaṁ puccheyyuṁ:
比丘们,如果其他人这样询问那个比丘:
mn47:10.2
‘ke panāyasmato ākārā, ke anvayā, yenāyasmā evaṁ vadesi—
‘尊者基于什么理由、什么推证,而这样说:
mn47:10.4
vītarāgattā kāme na sevati khayā rāgassā’ti.
他不亲近诸欲,是因为离贪、贪已尽?’
mn47:10.5
Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya:
比丘们,正确回答的比丘应这样回答:
mn47:10.6
‘tathā hi pana ayamāyasmā saṅghe vā viharanto eko vā viharanto, ye ca tattha sugatā ye ca tattha duggatā, ye ca tattha gaṇamanusāsanti, ye ca idhekacce āmisesu sandissanti, ye ca idhekacce āmisena anupalittā, nāyamāyasmā taṁ tena avajānāti.
‘因为,这位尊者无论住在僧团中,还是独住,无论那里的人善行还是恶行,无论有人教导群体、有人显然追逐物质利养、有人不为物质利养所染,这位尊者都不因这些而轻蔑那个人。
mn47:10.7
Sammukhā kho pana metaṁ bhagavato sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ—
而且,我曾在世尊面前亲耳听闻、亲自领受:
9 · 直接向如来询问
mn47:11.2
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti?
‘那些眼、耳所能识知的染污法,在如来身上存在,还是不存在?’
mn47:11.4
‘ye saṅkiliṭṭhā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti.
‘那些眼、耳所能识知的染污法,在如来身上不存在。’
mn47:12.1
‘Ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti?
‘那些眼、耳所能识知的混杂法,在如来身上存在,还是不存在?’
mn47:12.3
‘ye vītimissā cakkhusotaviññeyyā dhammā, na te tathāgatassa saṁvijjantī’ti.
‘那些眼、耳所能识知的混杂法,在如来身上不存在。’
mn47:13.1
‘Ye vodātā cakkhusotaviññeyyā dhammā, saṁvijjanti vā te tathāgatassa no vā’ti?
‘那些眼、耳所能识知的清净法,在如来身上存在,还是不存在?’
10 · 听闻并亲身体证
mn47:14.1
Evaṁvādiṁ kho, bhikkhave, satthāraṁ arahati sāvako upasaṅkamituṁ dhammassavanāya.
比丘们,弟子应当为了听法,前往这样说的导师那里。
mn47:14.2
Tassa satthā dhammaṁ deseti uttaruttariṁ paṇītapaṇītaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgaṁ.
导师为他讲说更高、更加殊胜、黑白对照的法。
mn47:14.3
Yathā yathā kho, bhikkhave, bhikkhuno satthā dhammaṁ deseti uttaruttariṁ paṇītapaṇītaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgaṁ tathā tathā so tasmiṁ dhamme abhiññāya idhekaccaṁ dhammaṁ dhammesu niṭṭhaṁ gacchati, satthari pasīdati:
比丘们,导师怎样为他讲说更高、更加殊胜、黑白对照的法,他便怎样在这法中亲自证知某一法,对诸法获得确定,对导师生起净信:
mn47:14.4
‘sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti.
‘世尊是正等觉者,世尊善说法,僧团善行。’
11 · 亲证所建立的信心
mn47:15.1
Tañce, bhikkhave, bhikkhuṁ pare evaṁ puccheyyuṁ:
比丘们,如果其他人这样询问那个比丘:
mn47:15.2
‘ke panāyasmato ākārā, ke anvayā, yenāyasmā evaṁ vadesi—
‘尊者基于什么理由、什么推证,而这样说:
mn47:15.3
sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti?
世尊是正等觉者,世尊善说法,僧团善行?’
mn47:15.4
Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya:
比丘们,正确回答的比丘应这样回答:
mn47:15.5
‘idhāhaṁ, āvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamiṁ dhammassavanāya.
‘朋友们,我前往世尊处听法。
mn47:15.6
Tassa me bhagavā dhammaṁ deseti uttaruttariṁ paṇītapaṇītaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgaṁ.
世尊为我讲说更高、更加殊胜、黑白对照的法。
mn47:15.7
Yathā yathā me, āvuso, bhagavā dhammaṁ deseti uttaruttariṁ paṇītapaṇītaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgaṁ tathā tathāhaṁ tasmiṁ dhamme abhiññāya idhekaccaṁ dhammaṁ dhammesu niṭṭhamagamaṁ, satthari pasīdiṁ—
朋友们,世尊怎样为我讲说更高、更加殊胜、黑白对照的法,我便怎样在这法中亲自证知某一法,对诸法获得确定,对导师生起净信:
mn47:15.8
sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto bhagavatā, dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti.
“世尊是正等觉者,世尊善说法,僧团善行。”’
12 · 以亲见为根本的信心
mn47:16.1
Yassa kassaci, bhikkhave, imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi tathāgate saddhā niviṭṭhā hoti mūlajātā patiṭṭhitā, ayaṁ vuccati, bhikkhave, ākāravatī saddhā dassanamūlikā;
比丘们,任何人通过这些理由、这些语词、这些文句,对如来的信已植入、生根、确立,这就称为有理由、以见为根本的信,
mn47:16.2
daḷhā asaṁhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
mn47:16.5
Idamavoca bhagavā.
世尊说了这些。
mn47:16.6
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
那些比丘满意,欢喜世尊所说。