1 · 释迦族的新议事堂
mn53:1.1
Evaṁ me sutaṁ—
如是我闻。
mn53:1.2
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
一时,世尊住在释迦族的迦毗罗卫城尼拘律园。
mn53:2.1
Tena kho pana samayena kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ navaṁ santhāgāraṁ acirakāritaṁ hoti anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
当时,迦毗罗卫的释迦族人新建了一座议事堂,落成不久,还没有沙门、婆罗门或其他任何人住用过。
mn53:2.2
Atha kho kāpilavatthavā sakyā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
迦毗罗卫的释迦族人来到世尊处,礼敬后在一旁坐下,对世尊说:
mn53:2.3
“idha, bhante, kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ navaṁ santhāgāraṁ acirakāritaṁ anajjhāvuṭṭhaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā kenaci vā manussabhūtena.
“尊者,我们新建了一座议事堂,落成不久,还没有沙门、婆罗门或其他任何人住用过。
mn53:2.4
Taṁ, bhante, bhagavā paṭhamaṁ paribhuñjatu. Bhagavatā paṭhamaṁ paribhuttaṁ pacchā kāpilavatthavā sakyā paribhuñjissanti.
请世尊先使用它。世尊先使用之后,迦毗罗卫的释迦族人再使用。
mn53:2.5
Tadassa kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
这会使迦毗罗卫的释迦族人长久得到利益与安乐。”
mn53:3.1
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
世尊以沉默表示同意。
mn53:3.2
Atha kho kāpilavatthavā sakyā bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena navaṁ santhāgāraṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā sabbasanthariṁ santhāgāraṁ santharitvā āsanāni paññapetvā udakamaṇikaṁ upaṭṭhapetvā telappadīpaṁ āropetvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu;
释迦族人知道世尊同意后,从座位起身,礼敬并右绕世尊,来到新议事堂,将堂内全面铺好,安排座位,备好水瓮,点起油灯,又来到世尊处。
mn53:3.3
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
他们礼敬世尊后,站在一旁。
mn53:3.4
Ekamantaṁ ṭhitā kho kāpilavatthavā sakyā bhagavantaṁ etadavocuṁ:
站在一旁的释迦族人对世尊说:
mn53:3.5
“sabbasanthariṁ santhataṁ, bhante, santhāgāraṁ, āsanāni paññattāni, udakamaṇiko upaṭṭhāpito, telappadīpo āropito.
“尊者,议事堂已全面铺好,座位已安排,水瓮已备好,油灯已点起。
mn53:3.6
Yassadāni, bhante, bhagavā kālaṁ maññatī”ti.
世尊现在可以自行决定时候了。”
我是这样听闻的。有一次,佛陀住在迦毗罗卫城的尼拘律园。当地释迦族人刚建好一座议事堂,还没有任何人使用过。
他们来拜见佛陀,请佛陀首先使用,然后他们再用,希望这能给族人带来长久的利益与安乐。佛陀默许了。
他们起身行礼,右绕佛陀后回到议事堂,把地面铺好,安排座位,准备水瓮,点亮油灯,再回来禀告:“一切都已经准备好了,请您在方便的时候前往。”
本段全部词语
2 · 阿难接着讲说
mn53:4.1
Atha kho bhagavā nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena santhāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā pāde pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi.
世尊着衣,持钵与衣,与比丘僧团一起来到议事堂,洗脚后入堂,倚着中央柱子,面朝东坐下。
mn53:4.2
Bhikkhusaṅghopi kho pāde pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā pacchimaṁ bhittiṁ nissāya puratthābhimukho nisīdi, bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
比丘僧团也洗脚入堂,靠着西墙,面朝东坐下,以世尊为前。
mn53:4.3
Kāpilavatthavāpi kho sakyā pāde pakkhāletvā santhāgāraṁ pavisitvā puratthimaṁ bhittiṁ nissāya pacchimābhimukhā nisīdiṁsu, bhagavantaṁyeva purakkhatvā.
迦毗罗卫的释迦族人也洗脚入堂,靠着东墙,面朝西坐下,以世尊为前。
mn53:5.1
Atha kho bhagavā kāpilavatthave sakye bahudeva rattiṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
世尊在夜间很长一段时间中,以法谈向释迦族人开示、劝导、激励、鼓舞,然后呼唤阿难尊者:
mn53:5.3
Piṭṭhi me āgilāyati;
我的背疼,
mn53:5.4
tamahaṁ āyamissāmī”ti.
我要舒展一下。”
mn53:5.6
Atha kho bhagavā catugguṇaṁ saṅghāṭiṁ paññāpetvā dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi, pāde pādaṁ accādhāya, sato sampajāno, uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā.
世尊铺开折成四叠的大衣,右胁作狮子卧,一足叠在另一足上,具念正知,作意起身之想。
mn53:6.2
“idha, mahānāma, ariyasāvako sīlasampanno hoti, indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyaṁ anuyutto hoti, sattahi saddhammehi samannāgato hoti, catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
“摩诃男,在这里,圣弟子戒具足,守护根门,饮食知量,勤修觉寤,具备七正法,能随意、不困难、不费力地得到四种增上心、现法乐住的禅那。
佛陀穿好衣服,拿着钵和衣,与比丘们来到议事堂。洗脚入堂后,佛陀靠中央柱子面朝东坐下;
比丘们靠西墙面朝东坐,释迦族人靠东墙面朝西坐,都以佛陀为尊。
佛陀讲了大半夜,用教导启发、劝勉、激励、鼓舞他们。随后对阿难尊者说:“阿难,请你接着为他们讲讲仍在修学的人应当怎样实践。我的背疼,要舒展一下。”
阿难答应了。佛陀把大衣折成四层铺好,右侧卧下,一只脚叠在另一只脚上,采用狮子卧;
持续观察,清楚知道整体状态,心里记着起身。
阿难对释迦族的摩诃男说:“一个圣弟子应当在行为约束上修习完备,守护感官,饮食有节制,勤于保持清醒、安排修习,具有七项良好品质,并且能够如愿、不困难、不费力地进入四种禅那。这些禅那使心达到更高的状态,也使人在当下安乐地安住。
3 · 行为上的约束
mn53:7.1
Kathañca, mahānāma, ariyasāvako sīlasampanno hoti?
摩诃男,圣弟子怎样戒具足?
mn53:7.2
Idha, mahānāma, ariyasāvako sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu.
摩诃男,在这里,圣弟子有戒,安住于波罗提木叉的律仪防护,具足正行与行境,在微小过失中也看见危险;
受持诸学处,依之修学。
mn53:7.3
Evaṁ kho, mahānāma, ariyasāvako sīlasampanno hoti.
摩诃男,圣弟子这样戒具足。
怎样才算在行为约束上修习完备?
他遵守并实践行为上的约束,依出家戒条约束自己,举止和往来之处都适当。连微小的过失,也能看出其中的危险,接受训练规则,并依照它们修习。这就是在行为约束上修习完备。
4 · 守护感官
mn53:8.2
Idha, mahānāma, ariyasāvako cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
在这里,圣弟子以眼见色,不取相,不取随形好。
mn53:8.3
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
mn53:8.4
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
以耳闻声〔中略〕。
mn53:8.5
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
以鼻嗅香〔中略〕。
mn53:8.6
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
以舌尝味〔中略〕。
mn53:8.7
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
以身触所触〔中略〕。
mn53:8.9
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
5 · 饮食有节制
mn53:9.2
Idha, mahānāma, ariyasāvako paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti:
在这里,圣弟子如理省察后,取用食物:
mn53:9.3
‘neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya; yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya. Iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
“不为嬉戏,不为骄醉,不为装饰,不为美化;
只为此身住立、维持,为止息损害,为资助梵行。如此,我将消除旧受,不生起新受;
我将得以维持,无过失而安乐住。”
6 · 清醒修习与休息的安排
mn53:10.2
Idha, mahānāma, ariyasāvako divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti,
在这里,圣弟子白天以经行、坐禅,使心从障碍法中净化;
mn53:10.3
rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti,
初夜,以经行、坐禅,使心从障碍法中净化;
mn53:10.4
rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeti, pāde pādaṁ accādhāya, sato sampajāno, uṭṭhānasaññaṁ manasi karitvā,
中夜,右胁作狮子卧,一足叠在另一足上,具念正知,作意起身之想;
mn53:10.5
rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodheti.
后夜,起身后,以经行、坐禅,使心从障碍法中净化。
怎样勤于保持清醒、安排修习?
白天,他通过来回行走和静坐,清除心中妨碍修习的状态。
夜间的第一时段,他也通过来回行走和静坐,清除心中妨碍修习的状态。
夜间的中间时段,他右侧卧下,一只脚叠在另一只脚上,采用狮子卧;
持续观察,清楚知道整体状态,心里记着起身。
夜间的最后时段,他起身,通过来回行走和静坐,清除心中妨碍修习的状态。
这就是勤于保持清醒、安排修习。
7 · 七项品质:信心、知耻与惧恶
mn53:11.1
Kathañca, mahānāma, ariyasāvako sattahi saddhammehi samannāgato hoti?
摩诃男,圣弟子怎样具备七正法?
mn53:11.2
Idha, mahānāma, ariyasāvako saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṁ:
在这里,圣弟子有信,信如来的觉悟:
mn53:11.3
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
mn53:12.1
Hirimā hoti, hirīyati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, hirīyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā.
他有惭,对身恶行、语恶行、意恶行感到惭,对进入恶不善法感到惭。
mn53:13.1
Ottappī hoti, ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena, ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā.
他有愧,对身恶行、语恶行、意恶行感到愧,对进入恶不善法感到愧。
8 · 七项品质:多闻、努力、记持与慧
mn53:14.1
Bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo. Ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthā sabyañjanā kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā.
他多闻,记持所闻,积集所闻。那些初善、中善、后善,义理与文辞兼备,宣说完全圆满清净梵行的法,他已多闻、记持、口头熟习、内心观察,并以见善加贯通。
mn53:15.1
Āraddhavīriyo viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu.
他发起精进而住,为舍断不善法、成就善法,有力量、坚定奋发,对善法不卸下责任。
mn53:16.1
Satimā hoti, paramena satinepakkena samannāgato, cirakatampi cirabhāsitampi saritā anussaritā.
他有念,具备最上念与明审,能忆起、随忆很久以前所作、所说的事。
mn53:17.1
Paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato, ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
他有慧,具备通达生灭之慧,圣、洞察、导向苦正尽之慧。
mn53:17.2
Evaṁ kho, mahānāma, ariyasāvako sattahi saddhammehi samannāgato hoti.
摩诃男,圣弟子这样具备七正法。
9 · 能够如愿进入四禅
mn53:18.1
Kathañca, mahānāma, ariyasāvako catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī?
摩诃男,圣弟子怎样能随意、不困难、不费力地得到四种增上心、现法乐住的禅那?
mn53:18.2
Idha, mahānāma, ariyasāvako vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;
在这里,圣弟子远离诸欲〔中略〕,进入并安住于初禅;
mn53:18.3
vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati;
mn53:18.5
sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
舍断乐、舍断苦,内心的喜悦与苦恼也已在此前止息〔中略〕,进入并安住于第四禅。
mn53:18.6
Evaṁ kho, mahānāma, ariyasāvako catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī.
摩诃男,圣弟子这样能随意、不困难、不费力地得到四种增上心、现法乐住的禅那。
10 · 就像孵育得当的鸡蛋
mn53:19.1
Yato kho, mahānāma, ariyasāvako evaṁ sīlasampanno hoti, evaṁ indriyesu guttadvāro hoti, evaṁ bhojane mattaññū hoti, evaṁ jāgariyaṁ anuyutto hoti, evaṁ sattahi saddhammehi samannāgato hoti, evaṁ catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako sekho pāṭipado apuccaṇḍatāya samāpanno, bhabbo abhinibbhidāya, bhabbo sambodhāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya.
摩诃男,圣弟子这样戒具足,守护根门,饮食知量,勤修觉寤,具备七正法,能随意、不困难、不费力地得到四种增上心、现法乐住的禅那;
这称为实践中的有学圣弟子,已达到蛋不腐坏的状态,能破壳而出,能觉悟,能获得无上离轭安稳。
mn53:19.2
Seyyathāpi, mahānāma, kukkuṭiyā aṇḍāni aṭṭha vā dasa vā dvādasa vā tānāssu kukkuṭiyā sammā adhisayitāni sammā pariseditāni sammā paribhāvitāni, kiñcāpi tassā kukkuṭiyā na evaṁ icchā uppajjeyya:
摩诃男,譬如母鸡有八个、十个或十二个蛋,被它妥善覆卧、妥善保温、妥善孵育。即使母鸡没有生起这样的愿望:
mn53:19.3
‘aho vatime kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṁ padāletvā sotthinā abhinibbhijjeyyun’ti,
“愿这些小鸡以爪尖或喙啄破蛋壳,平安孵出!”
mn53:19.4
atha kho bhabbāva te kukkuṭapotakā pādanakhasikhāya vā mukhatuṇḍakena vā aṇḍakosaṁ padāletvā sotthinā abhinibbhijjituṁ.
那些小鸡仍然能够以爪尖或喙啄破蛋壳,平安孵出。
mn53:19.5
Evameva kho, mahānāma, yato ariyasāvako evaṁ sīlasampanno hoti, evaṁ indriyesu guttadvāro hoti, evaṁ bhojane mattaññū hoti, evaṁ jāgariyaṁ anuyutto hoti, evaṁ sattahi saddhammehi samannāgato hoti, evaṁ catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako sekho pāṭipado apuccaṇḍatāya samāpanno, bhabbo abhinibbhidāya, bhabbo sambodhāya, bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya.
同样,摩诃男,圣弟子这样戒具足,守护根门,饮食知量,勤修觉寤,具备七正法,能随意、不困难、不费力地得到四种增上心、现法乐住的禅那;
这称为实践中的有学圣弟子,已达到蛋不腐坏的状态,能破壳而出,能觉悟,能获得无上离轭安稳。
一个圣弟子做到:
行为约束完备;
守护感官;
饮食有节制;
勤于保持清醒并安排修习;
具备七项良好品质;
又能如愿、不困难、不费力地进入四种使心达到更高状态、让人在当下安乐安住的禅那,就称为正在实践的修学者。
如同蛋得到妥善孵育而没有腐坏,他已经具备突破、觉悟,以及达到最上等的、彻底摆脱束缚的安稳的条件。
譬如一只母鸡有八个、十个或十二个蛋。只要它妥善地覆卧、保温、孵育,即使心里没有想“愿小鸡用爪尖或喙破开蛋壳,平安出来”,小鸡仍然能够这样破壳而出。
同样,一个圣弟子做到:
行为约束完备;
守护感官;
饮食有节制;
勤于保持清醒并安排修习;
具备七项良好品质;
又能如愿、不困难、不费力地进入四种使心达到更高状态、让人在当下安乐安住的禅那,就称为正在实践的修学者。
如同蛋得到妥善孵育而没有腐坏,他已经具备突破、觉悟,以及达到最上等的、彻底摆脱束缚的安稳的条件。
11 · 三次突破
mn53:20.1
Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako imaṁyeva anuttaraṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ āgamma anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati,
摩诃男,这位圣弟子依于这无上的舍念清净,忆起种种过去住处,
mn53:20.2
seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati,
即一生、二生〔中略〕,如此,连同形态与细节,忆起种种过去住处。
mn53:20.3
ayamassa paṭhamābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā.
这就是他的第一次突破,如小鸡破出蛋壳。
mn53:21.1
Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako imaṁyeva anuttaraṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ āgamma dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate …pe… yathākammūpage satte pajānāti,
摩诃男,这位圣弟子依于这无上的舍念清净,以清净、超人的天眼,看见众生死去与投生,下劣与胜妙、美与丑、善趣与恶趣〔中略〕,了知众生随业而往。
mn53:21.2
ayamassa dutiyābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā.
这就是他的第二次突破,如小鸡破出蛋壳。
mn53:22.1
Sa kho so, mahānāma, ariyasāvako imaṁyeva anuttaraṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ āgamma āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati,
摩诃男,这位圣弟子依于这无上的舍念清净,诸漏尽故,在现法中,亲自以证知作证,进入并安住于无漏的心解脱、慧解脱。(证得四果,即阿罗汉果)
mn53:22.2
ayamassa tatiyābhinibbhidā hoti kukkuṭacchāpakasseva aṇḍakosamhā.
这就是他的第三次突破,如小鸡破出蛋壳。
12 · 哪些属于实践,哪些属于明了
mn53:23.1
Yampi, mahānāma, ariyasāvako sīlasampanno hoti, idampissa hoti caraṇasmiṁ;
摩诃男,圣弟子戒具足,这属于他的行;
mn53:23.2
yampi, mahānāma, ariyasāvako indriyesu guttadvāro hoti, idampissa hoti caraṇasmiṁ;
圣弟子守护根门,这也属于他的行;
mn53:23.3
yampi, mahānāma, ariyasāvako bhojane mattaññū hoti, idampissa hoti caraṇasmiṁ;
圣弟子饮食知量,这也属于他的行;
mn53:23.4
yampi, mahānāma, ariyasāvako jāgariyaṁ anuyutto hoti, idampissa hoti caraṇasmiṁ;
圣弟子勤修觉寤,这也属于他的行;
mn53:23.5
yampi, mahānāma, ariyasāvako sattahi saddhammehi samannāgato hoti, idampissa hoti caraṇasmiṁ;
圣弟子具备七正法,这也属于他的行;
mn53:23.6
yampi, mahānāma, ariyasāvako catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī, idampissa hoti caraṇasmiṁ.
圣弟子能随意、不困难、不费力地得到四种增上心、现法乐住的禅那,这也属于他的行。
mn53:24.1
Yañca kho, mahānāma, ariyasāvako anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, idampissa hoti vijjāya;
摩诃男,圣弟子忆起种种过去住处,即一生、二生〔中略〕,如此连同形态与细节忆起种种过去住处,这属于他的明;
mn53:24.2
yampi, mahānāma, ariyasāvako dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate …pe… yathākammūpage satte pajānāti, idampissa hoti vijjāya.
圣弟子以清净、超人的天眼,看见众生死去与投生,下劣与胜妙、美与丑、善趣与恶趣〔中略〕,了知众生随业而往,这也属于他的明;
13 · 明了与实践完备
mn53:25.1
Ayaṁ vuccati, mahānāma, ariyasāvako vijjāsampanno itipi caraṇasampanno itipi vijjācaraṇasampanno itipi.
摩诃男,这样的圣弟子,可以称为明具足,也可以称为行具足,也可以称为明行具足。
mn53:25.2
Brahmunāpesā, mahānāma, sanaṅkumārena gāthā bhāsitā:
摩诃男,常童梵天也说过这首偈:
mn53:25.3
‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṁ,
“刹帝利在人群中最胜,
mn53:25.4
ye gottapaṭisārino;
对于那些依据族姓而论的人;
mn53:25.6
so seṭṭho devamānuse’ti.
在天与人中最胜。”
mn53:25.7
Sā kho panesā, mahānāma, brahmunā sanaṅkumārena gāthā sugītā no duggītā, subhāsitā no dubbhāsitā, atthasaṁhitā no anatthasaṁhitā, anumatā bhagavatā”ti.
摩诃男,常童梵天的这首偈唱得好,不是唱得不好;
说得好,不是说得不好;
与义相应,不是与义无关;
它得到世尊的认可。”
mn53:26.3
sādhu kho tvaṁ, ānanda, kāpilavatthavānaṁ sakyānaṁ sekhaṁ pāṭipadaṁ abhāsī”ti.
阿难,你为迦毗罗卫的释迦族人讲说有学的实践,讲得好。”
mn53:26.5
Samanuñño satthā ahosi.
大师认可了。
mn53:26.6
Attamanā kāpilavatthavā sakyā āyasmato ānandassa bhāsitaṁ abhinandunti.
迦毗罗卫的释迦族人满意,欢喜阿难尊者所说的话。